آیا چیزی در مورد دندان نهفته به ویژه دندان عقل نهفته میدانید؟ یکی از دندانهایی که بسیاری از افراد شاهد رشد آن بوده و کاربری زیادی را برای افراد به همراه ندارد، دندان عقل است. فرایند رشد این دندان در سن 17 الی 25 سالگی خواهد بود. دندان عقل در قسمت انتهایی دهان و در دو فک پایین و بالا رشد مینماید.
در برخی از موارد به جهت عدم برخورداری از فضای مناسب برای رشد آنها، عوارضی متنند موارد زیر برای افراد به همراه خواهند داشت.
- درد
- ناراحتی
- عفونت
- بیماریهای لثه
- شکستگی استخوان فک
معمولا برخی از افراد از چهار دندان عقل در انتهای فک خود برخوردار هستند. اگر فضای کافی در استخوان فک برای رشد دندان عقل وجود نداشته باشد، این دندان به صورت نهفته و پنهان رشد میکند. با رشد این دندان، میتوان شاهد قسمت کوچکی از آن در فک بالا یا پایین بود. از این دندان به عنوان دندان نهفته یاد میکنند.
دندان عقل نهفته چه خصوصیاتی دارد؟
همانطور که ذکر شد، دندان عقل نهفته به صورت پنهان در انتهای فک بالا یا پایین رشد میکند. این دندان میتواند بیماریهای مختلفی را برای دهان و دندان افراد، به همراه داشته باشد. لذا در شرایط مختلف باید تحت درمان قرار گرفته و از دهان خارج گردد. از جمله عوارض وجود این دندان در دهان میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- فشار آوردن به دندانهای دیگر
- آسیب رساندن به دندانهای دیگر
- دردهای مزمن و طولانی
- دردهای مربوط به فک
- ایجاد بوی بد در دهان
- عفونتهای لثهای
- کیستهای دندانی و فکی
بنابراین بسیاری از بهترین دندانپزشک ها، اقدام به جراحی و خارج نمودن دندان عقل نهفته از فک مینمایند. در مواردی که عدم حذف دندان نهفته انجام پذیرد، شاهد از بین رفتن استخوان فک و همچنین بافت آنف خواهیم بود. همچنین این دندان میتواند سبب نامرتبی و به هم ریختگی دندانهای دیگر نیز گردد.
گاهی برخی از این دندانها به صورت نیمه نهفته در فک، رشد میکنند. گاهی برخی از آنها نیز به صورت نهفته در فک رشد خواهند نمود. اما به طور کلی ریشهی این دندانها از انحنا برخوردار است. بسیاری از پزشکان برای تشخیص دقیق این دندانها، از روند تصویربرداری استفاده میکنند. از این طریق میتوانند به راحتی دندان را تشخیص داده و برای حذف آن، اقدام کنند.
آیا کشیدن دندان عقل ضروری است؟
همانطور که ذکر کردیم، دندان عقل نهفته مضرات بسیار زیادی را در بر دارد. این دندان میتواند سبب بروز انواع عفونتها، دردها و غیره در ناحیه فک، دهان، دندان و حتی گردن و غیره نیز شود. یکی از دلایلی که این دندان بیشتر دچار آسیب میشود، عدم دسترسی ساده برای تمیز کردن آن است. این دندانها غالبا در نواحی رشد میکنند که دسترسی به آنها ساده نیست. لذا تمیز کردن آنها نیز بسیار دشوار خواهد بود. از این رو ذرات مواد غذایی و غیره میتوانند سبب بروز عفونت و خرابی دندان و در نتیجه مشکلات جدیتری شوند. در صورتی که در زمان مناسب برای حذف این دندانها اقدام نشود، میتواند مشکلات خطرناکی را برای فرد به همراه داشته باشد. از جمله مشکلاتی مانند:
- ورم لثه
- سرگیجه
- وزوز گوش
- علائم عفونت
- درد
- تورم غدد لنفاوی
- ایجاد کیست در فک
- از بین رفتن استخوان فک
- ایجاد تومور در فک
و … را برای افراد به همراه داشته باشند. از این رو بهترین گزینه برای جلوگیری از بروز موارد ذکر شده، حذف دندان نهفته عقل است.
جراحی دندان عقل نهفته
برای حذف دندان نهفته عقل باید به برخی از فاکتورهای مهم، توجه کرد. قبل از هر چیز باید سطح آرامش خود را افزایش دهید. زیرا با کاهش سطح آرامش، سلولهای عصبی فعال شده و در نتیجه درد زیادی را متحمل خواهید شد. حذف این دندانها با توجه به صلاحدید پزشک، به صورت جراحی فک انجام میپذیرد.
برای حذف دندان عقل نهفته، ابتدا محل مورد نظر را بی حس میکنند. سپس در محل مورد نظر خراش و برشی ایجاد میکنند. پس از ایجاد برش، اقدام به حذف دندان خواهند نمود. در برخی از موارد پزشک برای سهولت در انجام کار و افزایش کیفیت کار، ناچار به برش دندان است. پس از خارج نمودن دندان، محل مورد نظر را شستشو داده و سپس آن را بخیه میزنند.
در برخی از موارد، ریشه دندان نهفته عقل به دور اعصاب پیچیده شده است. در نتیجه کشیدن و جراحی آن میتواند آسیبهای بسیار زیادی را برای فرد به همراه داشته باشد. آسیبهای موقتی یا دائمی از جمله:
- بی حس شدن لبها
- بی حس شدن چانه
- بی حسی گردن
و غیره علائمی هستند که میتوانند افراد را برای عدم انجام حذف دندان نهفته عقل، ترغیب نمایند. پزشکان متخصص جهت کاهش ریسک در این روشهای جراحی، از متدی به نام حذف جزئی دندان و یا کرو نکتومی استفاده میکنند. در این روش کل دندان از لثه حذف نخواهد شد. بلکه بخشی از دندان جدا شده و ریشه به طور سالم باقی میماند.
مراقبتهای پس از جراحی دندان عقل نهفته
حال این سوال پیش میآید که پس از جراحی دندان عقل نهفته چه باید کرد؟!؟ قبل از هر چیز در نظر داشته باشید که: بروز برخی از علائم بسیار عادی است. لذا با افزایش سطح آرامش خود، میتوانید به راحتی این مرحله را پشت سر بگذارید. از جمله علائم طبیعی پس از کشیدن این دندان، خونریزی و ورم در ناحیه مورد نظر است.
- برای کاهش ورم و خونریزی از گاز مناسب استفاده نموده و آن را به مدت یک ساعت بر روی محل مورد نظر فشار دهید.
- داروها و مسکنهای تجویز شده توسط دندانپزشک متخصص را استفاده کنید.
- از تعویض پانسمان خودداری کنید. تعویض پانسمان سبب میشود که مدت زمان لخته شدن خون و جلوگیری از خونریزی افزایش یابد.
- به مدت 24 ساعت از تف کردن خودداری کنید. این فرآیند سبب افزایش فشار بر لثه و در نتیجه افزایش میزان خونریزی، خواهد شد.
- دهان را با آب ملایم و نمک شستشو دهید.
- خودداری کردن از انجام برخی از ورزشها و فعالیتهای دشوار و سنگین
- هرگز از نی برای نوشیدن مایعات استفاده نکنید.
شاید این سوال برای شما پیش آید که: آیا کشیدن دندان عقل نهفته ضروری است؟!؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که: در صورت عدم حذف دندان نهفته عقل، شاهد بروز مشکلات جدی خواهید بود. یکی از رایجترین مشکلات، آسیب دیدن دندانهای مجاور و پوسیدگی آنها است. از این رو برای افزایش بقای آنها حذف این دندان ضروری میباشد.
