همه انسان ها در مراحل مختلفی از زندگی اشان، دندان هایشان رویش می کند. دندان عقل آخرین دندانی است که مرحله رویش خود را تکمیل می کند. اما همانطورکه می دانید اسم این دندان هیچ ارتباطی با آن و عقل و کامل شدن آن ندارد. در این مقاله می خواهیم در راطه با دندان عقل چیست و مشکلات و کشیدن آن در اختیار شما بگذاریم. با ما همراه باشید.
دندان عقل چیست و در کدام قسمت دهان قرار دارد؟
همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم به آخرین دندان انسان دندان عقل می گویند. این دندان در اواخر دوره نوجوانی و در اوایل دوره جوانی رویش می کند. اما جالب است بدانید که زمان پیدایش این دندان در افراد مختلف متفاوت می باشد. اما به طور میانگین می توان گفت که اغلب این دندان در بازه سنی 17 الی 25 سالگی رویش می کند. این دندان در پشت دندان های آسیا قرار دارد. اغلب این دندان همیشه به صورت صحیح رسد نمی کند و افراد را در هنگام رویش دچار مشکل می کند.

مسیر رویشی دندان عقل چگونه است؟
در حالت کلی دندان عقل به 4 صورت اصلی رویشمی کند که عبارتند از:
- در بعضی مواقع این دندان ها به سمت دندان های دیگر حرکت می کند.
- در بعضی مواقع به سمت پشت دهان و زاویه دار رویش می کند.
- در بعضی مواقع با زاویه نسبت به دندان های دیگر حرکت می کند.
- در بعضی مواقع که خیلی هم کم پیش می آید دندان ها منظم و عمود رویش می کند.
درد دندان عقل
زمانی که دندان عقل رویش می کند فرد دچار سوزش و تورم در ناحیه فک و لثه خود می شود. اگر اقدام به کشیدن آن نکنید ممکن است که عفونت کند و عفونت به گوش ها هم سرایت کند که درد آن غیر قابل تحمل است. در ابتدا شروع درد اغلب افراد بر این باورند که می توانند با مصرف مسکن درد آن را کنترل کنند اما با گذشت زمان متوجه می شوند که باید به پزشک مراجعه کنند.

آیا این دندان را باید حتما کشید؟
به طور کلی در صورتی که دندان عقل نهفته و نیمه نهفته نبوده و مشکلاتی را برای سایر دندان ها ایجاد نکند نیازی به کشیدن ندارد. اما باید بسیار نسبت به پوسیدگی آن حساس باشید. پوسیدگی دنداان عقل می تواند به دندان های کناری آسیب برساند.
دندان های دائمی به طور نرمال 23 عدد هستند که از این تعداد هر فرد 4 عدد دندان عقل دارد. این دندان ها در پشت دندان های آسیاب رشد می کنند. دندان عقل در سن 17 تا 25 سالگی به طور کامل رشد می کند.
گاهی دندان عقل به صورت نهفته و یا نیمه نهفته در دهان رشد می کند. در صورت رشد نهفته دندان عقل می تواند به ریشه های دندان های آسیاب کناری خود آسیب بزند. همچنین اگر دندان به صورت نیمه نهفته رشد کند باعث ایجاد کیست های لثه می شود. دندان پزشک برای اطلاع از وضعیت دندان عقل به بیماران پیشنهاد می کند تا از دندان خود عکسبرداری کنند.
مشکلات دندان های نهفته
اگر دندان عقل به صورت نهفته در لثه باشد مشکلاتی برای فرد به وجود می آید که برخی از این مشکلات عبارتند از:
- درد
- بهم ریختگی نظم دندانها ونیاز به ارتودنسی
- آسیب به دندان های مجاور حین رویش
- پوسیدگی
- بروز کیست
- عفونت
- گیر غذایی و ایجاد التهاب لثه
- تضعیف استخوان فک
- تحلیل ریشه دندان محاور درصورتیکه در مسیر رویش دندان عقل باشد
زمان مناسب کشیدن دندان عقل
برای کشیدن دندان عقل باید به دندانپزشک مراجعه کرد. دندانپزشک با توجه به معاینات و بررسی های لازم و همچنین بررسی عکس های رادیوگرافی تشخیص می دهد که دندان عقل چگونه رویش کرده است. همچنین با عکس های رادیوگرافی می توان تشخیص داد که زمان کشیدن آن رسیده است یا خیر. همانطور که در بالا گفتیم زمان مشخصی برای کشیدن دندان عقل در هر فرد وجود ندارد. از عواملی می تواند در تعیین زمان تاثیر گذار باشد عبارت است از:
- میزان شدت درد
- بررسی عفونت های احتمالی
- عدم کنترل درمان در آن با دارو
دلایل کشیدن دندان عقل
کشیدن دندان عقل دارای دلایل مختلفی است که مهم ترین آن ها عبارت است از:
- درهم ریختگی سایر دندان ها
- پوسیدگی و عفونت دندان های دور
- درد
- موقعیت قرارگیری نامناسب
نکات مهم جراحی دندان عقل
پس از معاینات و بررسی های لازم که مشخص شد فرد نیاز به انجام جراحی دندان عقل دارد باید یک سری نکات را در مورد این جراحی بدانید. در ابتدا لازم است بدانید که این جراحی به صورت سرپایی انجام می شود یعنی همان روز پس از جراحی بیمار می تواند به خانه بر گردد. همچنین نکات زیر می تواند در تسریع بهبودی دوره نقاهت به شما کمک کند.
- رعایت بهداشت دهان و دندان بسیار اهمیت دارد.
- باید با توجه به توصیه های پزشک در زمان مناسب پانسمان را تعویض کرد.
- برای تسکین درد با توجه به تجویز پزشک می توان مسکن مصرف کرد.
- بیمار باید یک برنامه غذایی مناسب داشته باشد.
مراقبت های پس از کشیدن دندان عقل
رعایت نکات زیر برای افرادی که دندان عقلشان را کشیده اند ضروری است.
- آب دهان را قورت دهید و بیرون نریزید.
- تا 24 ساعت اول از تکان دادن گاز استریل از روی دندان خودداری کنید.
- تا 24 ساعت اول غذاهای سرد مصرف کنید.
- همچنین تا 24 ساعت اول از غذاهای آبکی مصرف کنید.
- ممکن است دچار خونریزی شوید که طبیعی است.
- پس از جراحی برای کاهش درد و تورم باید از کمپرس یخ استفاده کرد.
- تا 3 الی 4 ساعت اول باید از حرف زدن خودداری کنید.
- به مدت 5 روز از کشیدن سیگار
- تا 24 ساعت اول از انجام فعالیت های سنگین خودداری شود.
- با ماساژ دادن می توان التهاب لثه را کاهش داد.
- پس از جراحی از دستکاری لثه و محل جراحی خودداری شود.
دندان نهفته یا نیمه نهفته چیست ؟
اگر دندان عقل در زمان رشد، در درون بافت نرم که منظور لثه است گیر کند و به طور کامل رشد نکند، به آن نیمه نهفته گفته می شود. اگر دندان عقل داخل استخوان فک باقی بماند به آن دندان عقل نهفته گفته می شود.
دندان عقل نهفته و نیمه نهفته به دلیل آسیب هایی که به بافت لثه و دندان های دیگر می زنند، باید خارج شوند. جراحی دندان عقل سرپایی بوده و جای نگرانی ندارد.
تاثیرات افزایش سن بر روی دندان عقل
هر چه سن افراد بالاتر رود، ریشه ها قطورتر شده و ممکن است کشیدن دندان عقل سخت تر شود. همچنین در سنین پایین تر درد بعد از کشیدن دندان به دلیل انعطاف کافی استخوان فک، سریع تر بودن روند ترمیم استخوان و کمتر بودن پوسیدگی دندان های کناری کمتر است. همچنین احتمال شکسته شدن استخوان ها در حین جراحی کمتر خواهد شد. همینطور باید دانس که با افزایش سن بیماری هایی مانند بیماری های قلبی، دیابت و ریوی می تواند روند جراحی دندان عقل را سخت تر کند.
روشهای کشیدن دندان عقل
برای در آوردن دندان عقل روش های مختلفی وجود دارد. برای مثال دندان عقلی که به طور کامل درآمده باشد را می کشند. اما دندان عقل های نهفته و نیمه نهفته باید به روش جراحی از دهان خارج شوند. روش جراحی با توجه به بزرگی دندان عقل، وضعیت استخوانی بیمار و… تعیین می شود.
پس از جراحی چه موقع باید با دندانپزشک و جراح خود تماس بگیرید؟
در صورت بروز موارد زیر حتما باید با جراح و پزشک تماس بگیرید یا در صورت لزوم به مطب مراجعه کنید.
- بی حسی مدام
- خونریزی
- عفونت
- تب
- وجود خون و چرک در بینی
- طعم بد دهان
- تورم طولانی مدت
- درد شدید
- ایجاد مشکل بلع یا تنفس
نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که برای کشیدن دندان عقل لازم است که حتما به بهترین دندانپزشک مراجعه کنید.
هزینه جراحی دندان عقل
هزینه این جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهم ترین آن ها عبارت است از:
- میزان مهارت و تخصص پزشک
- هزینه بیمارستان یا کلینیک
- هزینه عکس های رادیوگرافی
- هزینه داروهای تجویز شده بعد از جراحی


