سایش دندان و راه حل های ترمیمی آن

بسیاری از موجوداتی که در جهان هستی وجود دارند از آغاز زندگی خود تا پایان آن در حال تجزیه و تقسیم سلولی هستند. بدن انسان هم از این قضیه جدا نیست. این تقسیم سلولی باعث وارد شدن آسیب به آن قسمت از بدن می شود اما به مرور زمان تا حدودی ترمیم می شود. بعضی از بخش های بدن که دارای سلول نمی باشند پس وارد شدن آسیب توانایی ترمیم خود را ندارند مانند دندان. در این مقاله می خواهیم اطلاعات کامل تری در رابطه با سایش دندان در اختیار شما بگذاریم. با ما همراه باشید.

سایش دندان چیست؟

یکی از مشکلاتی که به مرور زمان برای برخی افراد به وجود می آید سایش یا همان ساییدگی دندان است. به عبارتی سایش همان از بین رفتن بافت دندان است اما نه از طرق پوسیدگی. سایش دندان یکی از شایع ترین مشکلاتی است که برای افراد به وجود می آید. با توجه به بررسی های انجام شده حدود 97 درصد از جمعیت جهان دچار آن می شوند. این مشکل یک روند طبیعی و فیزیولوژیکی است که برای هر شخص ممکن است به وجود آید.

علائم سایش دندان

این عارضه ممکن است در مراحل ابتدایی از هیچ علائمی برخوردار نباشد اما به مرور زمان میزان آسیبی که به دندان ها وارد می شود بیشتر می شود و همچنین علائم ناشی از سایش دندان نمایان می شود. برخی از شایع ترین این علائم عبارت است از:

• ایجاد حساسیت شدید در دندان ها: زمانی که دندان دچار سایش و تحلیل شود عاج دندان راهی به محیط دهان پیدا می کند. عاج دندان بر خلاف مینای دندان دارای عصب است و هرچیزی ممکن است باعث به وجود آمدن درد و حساسیت در دندان شود مانند نوشیدن مواد غذایی خیلی سرد یا گرم.
• تغییر شکل ظاهری دندان ها: در سایش دندان لبه مینای دندان از بین می رود و فرم ظاهری آن از بین می رود. با سایش مینای دندان، دندان ها کوتاه تر می شود و به عبارتی تحلیل می روند.
• تغییر رنگ دندان ها: همانطور که به آن اشاره کردیم سایش دندان باعث از بین روفتن مینای دندان می شود. با از بین رفتن مینای دندان یک لایه ی حساس زرد رنگ بر روی دندان ها ظاهر می شود و همین موضوع می تواند باعث تغییر رنگ دندان ها شود.
• مشکلاتی که بر اثر کوتاه شدن دندان به وجود می آید: کوتاه شدن دندان ها بر اثر سایش می تواند مشکلات عملکردی برای فرد به وجود آورد زندگی معمولی او را دچار مشکل کند. برخی از مشکلات عملکردی دندان که برای فرد به وجود می آید عبارت است از:
• ایجاد مشکل در جویدن مواد غذایی
• تکلم فرد دچار مشکل می شود.
• نازک شدن مینای دندان

انواع سایش دندان

سایش دندان را در حالت کلی می توانیم به 4 دسته تقسیم کنیم. در ادامه به شرح مختصری از آن ها می پردازیم:

ابفرکشن

زمانی که در سایش دندان، سطح دندان ها در محل تماس با هم با لثه دچار مشکل شوند سایش از نوع ابفرکشن به وجود می آید. آسیب ناشی از بروز این نوع سایش اغلب به شکل v می باشد. این نوع سایش با پوسیدگی دندان و پلاک دندانی هیچ ارتباطی ندارد. فشار دادن دندان ها بر روی هم را می توان اصلی ترین علت به وجود آمدن این نوع سایش در نظر گرفت.

ابرژن

این نوع سایش اغلب تحت 2 علت اصلی به وجود می آید. شایع ترین علت به وجود آمدن این نوع سایش استفاده نادرست از مسواک و به صورت افقی است. این مورد می تواند مینای دندان را در محل اتصال به لثه دچار مشکل کند. علت دیگر بروز این نوع سایش استفاده از دندان به عنوان ابزار است؛ به عنوان مثال جویدن ناخن، شکستن تخمه و … . در تماس بودن دندان با یک شیء به صورت مداوم می تواند موجب سایش و تحلیل رفتن دندان ها شود.

اروژن

زمانی سطح دندان ها با مواد شیمیایی در مدت زمان مشخصی در تماس باشد، دچار سایش می شوند. به عنوان مثال مصرف بیش از اندازه از نوشیدنی هایی که دارای hp بالایی هستند می توانند این مشکل را برای او به وجود آورند. علاده بر سایش دندان مصرف این نوشیدنی ها می تواند باعث ایجاد مشکلات دیگری مانند رفلاکس اسید معده و مشکلات گوارشی شود.

همچنین مصرف برخی خوراکی های اسید مثل لواشک، لیمو ترش و … هم می تواند به این نوع سایش را در فرد بروز دهد. اما سایش ناشی از مصرف زیاد خوراکی های اسیدی در طولانی مدت می تواند برای فرد مشکل ایجاد کند و سطح مینای دندان را از بین ببرد.

اتریشن

فرسایش دندان در نوع اتریشن زمانی رخ می دهد که تماس دندان ها بر روی هم زیاد شود. در این نوع سایش سطحی از دندان که مسئولیت جویدن مواد غذایی را دارد دچار سایش می شود. علت اصلی بروز سایش در نوع اتریشن، دندان قروچه می باشد.

عوارض سایش دندان

این عارضه مانند سایر مشکلات دارای عوارض مخصوص خود هستند که در طولانی مدت می تواند مشکلات بیشتری برای او فرد به وجود  آورد. برخی از رایج ترین مشکلاتی که بر اثر سایش دندان برای انسان به وجود می آید عبارتند از:

• تغییر رنگ دندان ها (زرد شدن آن ها)
• شیشه ای شدن دندان ها (حالت شفاف پیدا می کنند)
• سردرد
• تحلیل رفتن بافت استخوان دندان
• لق شدن دندان ها
• در بین دندان ها فاصله ایجاد می شود.
• احساس درد در ناحیه فک
• ایجاد حساسیت در دندان ها

علل سایش دندان

این عارضه دارای علل مختلفی است که شناخت آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است و می توان با در نظر گرفتن آن ها از بروز این عارضه جلوگیری کرد. برخی از اصلی ترین و رایج ترین علل بروز این مشکل عبارت است از:

• بالا رفتن سن
• مصرف مواد غذایی که دارای اسید هستند: مواد غذایی یا نوشیدنی هایی که حاوی اسید هستند می توانند باعث از بین رفتن بافت دندان و تحلیل مینای دندان شوند.
• دندان قروچه: برخی افراد هستند که یک عادت اشتباه دارند آن هم دندان براکسیزم یا همان دندان قروچه است. این مشکل در بین اغلب انسان ها شایع است. دندان قروچه، سابیده شدن دندان ها با نیروی بسیار زیاد بر روی هم است. در بسیاری از مواقع این مشکل به صورت غیر ارادی برای افراد به وجود می آید.
• استفاده از برخی داروها: برخی داروها هستند که موجب خشک شدن دهان می شوند در پیرو این مشکل بزاق دهان به میزان بیشتر از حالت طبیعی ترشح می شود که همین موضوع می تواند موجب از بین رفتن لبه مینای دندان و در نهایت سایش دندان ها شود.
• استرس و اضطراب: برخی افراد هستند که عادت دارند در مواقع استرس و اضطراب خود دندان هایشان را محکم بر روی هم فشار می دهند یا ناخن می خورند این موضوع می تواند باعث به وجود آمدن سایش دندان شود.
• استفاده بیش از اندازه از مسواک: مسواک از مهم ترین فاکتورهای بهداشت دهان و دندان است اما باید در نظر داشت که استفاده بیش از حد از مسواک می تواند موجب از بین رفتن بافت دندان و مینای آن شود.

درمان سایش دندان

روش های مختلفی برای درمان سایش دندان وجود دارد اما باید توجه داشت که انتخاب بهترین روش توسط  بهترین دندانپزشک انجام می شود؛ زیرا او نوع سایش را می تواند تشخیص دهد و بهترین تصمیم را برای بیمار بگیرد. روش های درمانی و ترمیمی دندان هایی که دچار سایش شده اند عبارتند از:

باندیگ دندان ها

هنگامی که سایش دندان در سطح متوسط و جزئی باشد، استفاده از روش باندیگ توصیه می شود. در این روش ماده ای مانند ماده کامپوزیت بر روی دندان ها قرار می گیرد که ظاهر دندان ها را اصلاح کند. کامپوزیت دندان می تواند جزو رایج ترین روش های ترمیمی دندان های آسیب دیده بر اثر سایش محسوب شوند. علاوه بر آن با انجام اصلاح طرح لبخند می تواند تمام این مشکلات را از بین برد و لبخند زیبایی به چهره بخشید.

لمینیت دندان ها

همانطور که در مقاله لمینیت دندان به آن اشاره کردیم، لمینیت ها لایه ای نازک از جنس پرسلن هستند که با انجام قالب گیری بر روی دندان ها قرار می گیرند. لمینیت با قرار گرفتن بر روی دندان ها می توانند میزان حساسیت ناشی از سایش را از بین ببرند و ظاهر زیبایی به فرم دندان ها ببخشد. همچنین لمینیت ها می توانند تغییر رنگ دندان ها را هم اصلاح کنند.

استفاده از روکش دندان

این روش اغلب در مواردی استفاده می شود که میزان آسیب وارد شده به دندان بر اثر سایش آن ها زیاد باشد. همچنین در روش روکش دندان می توان برای بازسازی دندان ها هم استفاده کرد.