درمان ریشه دندان

۱۰ اشتباه مرگبار بعد از درمان ریشه دندان که باعث شکست درمان می‌شود!

بسیاری از افراد تصور می‌کنند بعد از تمام شدن کار در مطب، همه چیز تمام شده است. اما مراقبت‌های بعدی به اندازه‌ی خودِ درمان اهمیت دارند. اگر این اشتباهات را انجام دهید، ممکن است تمام زحمات و هزینه‌ی شما به باد برود:

1. جویدن غذاهای سفت با پانسمان موقت: پانسمان موقت ساختاری بسیار ضعیف دارد و صرفاً برای مسدود کردن موقت مسیر باکتری‌هاست. وقتی با دندانی که پانسمان دارد غذای سفت می‌جوید، فشار جویدن به‌جای پخش شدن، به‌صورت نقطه‌ای به دیواره‌های ضعیف دندان منتقل می‌شود. این کار نه‌تنها باعث ریزش پانسمان می‌شود، بلکه می‌تواند منجر به ترک‌های عمودی شود که در بسیاری از موارد راهی جز کشیدن دندان باقی نمی‌گذارد.
2. تأخیر در گذاشتن روکش نهایی: ریشه‌ی دندانی که درمان می‌شود، دیگر خون‌رسانی و تغذیه ندارد؛ به همین دلیل به مرور زمان آب خود را از دست داده و مثل یک چوب خشک، ترد و شکننده می‌شود. روکش نهایی مثل یک «کمربند حفاظتی» دور دندان عمل می‌کند. اگر در گذاشتن آن تأخیر کنید، دندان تحت فشارهای عادی جویدن به‌راحتی خرد می‌شود و تمام مراحل درمان ریشه عملاً بی‌فایده می‌شود.
3. نادیده گرفتن بهداشت دهان:  بسیاری تصور می‌کنند دندانی که ریشه اش درمان شده چون دیگر درد نمی‌گیرد، پس نیازی به مراقبت ندارد. اما حقیقت این است که باکتری‌ها می‌توانند از مرز بین ترمیم و دندان نفوذ کنند. اگر بهداشت رعایت نشود، دندان از زیر پرشدگی یا روکش دچار پوسیدگی مجدد می‌شود. این پوسیدگی‌ها چون درد ندارند، معمولاً خیلی دیر تشخیص داده می‌شوند و ممکن است باعث نابودی کامل تاج دندان شوند.
4. مصرف نکردن آنتی‌بیوتیک‌های تجویزی:  حتی بعد از تخلیه عفونت توسط دندانپزشک، ممکن است مقداری از باکتری‌ها در بافت‌های اطراف ریشه یا جریان خون باقی مانده باشند. قطع خودسرانه آنتی‌بیوتیک باعث می‌شود باکتری‌های مقاوم‌تر زنده بمانند. این موضوع نه‌تنها باعث بازگشت درد و تورم (آبسه) می‌شود، بلکه در درازمدت می‌تواند باعث شکست درمان ریشه و نیاز به جراحی‌های پیچیده‌تر شود.
5. کشیدن سیگار در ۲۴ ساعت اول:  سیگار حاوی نیکوتین و مواد سمی است که باعث تنگی رگ‌های خونی در لثه می‌شود. وقتی خون‌رسانی به محل درمان کاهش یابد، اکسیژن و مواد مغذی لازم برای ترمیم دندان و بافت‌ها نمی‌رسند. همچنین مکیدن سیگار می‌تواند باعث جابجایی لخته‌های خون (در صورت جراحی یا کشیدن) یا تحریک شدید بافت‌های حساس اطراف دندان شود که نتیجه آن تأخیر در بهبودی و افزایش احتمال عفونت است.
6. استفاده نکردن از نایت‌گارد در صورت دندان‌قروچه: اگر شما از آن دسته افرادی هستید که شب‌ها دندان‌هایتان را روی هم فشار می‌دهید (بروکسیسم)، دندانی که ریشه اش درمان شده در خطر جدی قرار دارد. دندانی که درمان ریشه شده، به دلیل تخلیه‌ی بافت‌های داخلی، خاصیت ارتجاعی کمتری دارد. فشار ناشی از دندان‌قروچه می‌تواند مثل یک چکش عمل کرده و دندان را از ریشه دو نیم کند. حتماً این موضوع را به پزشک بگویید تا برایتان نایت‌گارد تجویز کند.
7. به تأخیر انداختن معاینات دوره‌ای (Check-ups): بسیاری فکر می‌کنند چون دندان دیگر عصب ندارد و درد نمی‌گیرد، پس دیگر نیازی به بررسی ندارد. این یک باور اشتباه و خطرناک است! دندانی که ریشه اش درمان شده ممکن است دچار پوسیدگی ثانویه شود و چون دردی حس نمی‌کنید، تا زمانی که دندان کاملاً نابود نشود متوجه نخواهید شد. معاینه‌ی هر ۶ ماه یک‌بار برای بررسی سلامت استخوان دور ریشه الزامی است.
8. استفاده‌ی ابزاری از دندان برای باز کردن بسته‌ها: شاید با دندان‌های طبیعی‌تان عادت به باز کردن گره‌ها یا شکستن تخمه داشته باشید، اما انجام این کار با دندانی که ریشه اش درمان شده یک “خودکشی دندانی” است. فشار نقطه‌ای و ناگهانی به دندانی که تحت درمان ریشه دندان قرار گرفته، به سادگی باعث دیواره‌ی دندان می‌شود. همیشه یادتان باشد دندان ابزار کار نیست، بلکه بخشی از سیستم گوارش شماست.
9. نادیده گرفتن تورم‌های کوچک در لثه: گاهی اوقات لثه‌ی بالای دندان درمان شده، کمی متورم می‌شود یا یک برجستگی شبیه جوش روی آن ظاهر می‌شود. بسیاری از بیماران چون دردی ندارند، این را نادیده می‌گیرند. این جوش‌ها نشانه‌ی “آبسه‌ی مزمن” هستند و یعنی عفونت هنوز در انتهای ریشه باقی مانده یا دوباره فعال شده است. نادیده گرفتن این نشانه باعث تحلیل استخوان فک در آن ناحیه می‌شود.
10. مصرف بیش از حد مواد قندی و اسیدی: بعد از درمان ریشه دندان، لبه‌های محل اتصال ترمیم یا روکش با دندان طبیعی، حساس‌ترین نقاط برای تجمع باکتری هستند. نوشابه‌های گازدار و شیرینی‌های چسبناک می‌توانند زیر لبه‌ی روکش نفوذ کرده و باعث پوسیدگی از داخل شوند. در این حالت، روکش سالم به نظر می‌رسد اما دندان زیر آن کاملاً پوسیده و پوک می‌شود.